یارانه پنهان پالایشگاه‌ها؛ تخفیف ۲.۲ میلیارددلاری دولت در فروش نفت خام

انرژی و نیرو - محاسبات نشان می‌دهد دولت نفت خام را با ۵ درصد تخفیف و پیش از فرآوری در اختیار پالایشگاه‌ها قرار می‌دهد؛ تخفیفی که با تحویل روزانه ۲ میلیون بشکه نفت، سالانه بیش از ۲.۲ میلیارد دلار یارانه پنهان ایجاد می‌کند.

به گزارش انرژی و نیرو، دولت طق مفاد برنامه هفتم توسعه در سازوکار تأمین خوراک پالایشگاه‌ها، نفت خام را با قیمت فوب خلیج فارس و با ۵ درصد تخفیف در اختیار پالایشگاه‌ها قرار می‌دهد؛ تخفیفی که طبق ضوابط جدید، مشروط به اجرای برنامه‌های کیفی‌سازی شده، اما در عمل پیش از انجام فرآوری اعمال می‌شود.

بررسی‌ها نشان می‌دهد اگر قیمت هر بشکه نفت را ۶۰ دلار در نظر بگیریم، ۵ درصد تخفیف معادل ۳ دلار در هر بشکه است. با توجه به تحویل روزانه حدود ۲ میلیون بشکه نفت خام به پالایشگاه‌ها، ارزش این تخفیف به حدود ۶ میلیون دلار در روز و بیش از ۲.۲ میلیارد دلار در سال می‌رسد.

تا کنون پیگیری از مسوولان سازمان برنامه و بودجه در این خصوص به نتیجه مشخصی نرسیده است.

لازم به ذکر است که در ماده ۴۵ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (۱۴۰۷ ـ ۱۴۰۳) آمده است.

دولت مکلف است در راستای افزایش ارزش افزوده محصولات در زنجیره پایین‌دستی پتروپالایشگاهی و نیز افزایش کیفیت فرآورده‌های نفتی و تطابق آن با استاندارد‌ها و الزامات قانونی داخلی و بین‌المللی سازوکار‌های موردنیاز برای ارتقای کیفی فرآورده‌های تولیدی و کاهش تولید فرآورده‌های سنگین را به نحوی تهیه نماید که تا پایان برنامه، ترکیب و کیفیت فرآورده‌های نفتی تولید شده توسط شرکت‌های پالایش نفت و پتروپالایشگاهی از استاندارد‌های لازم برخوردار باشد.

تبصره ـ به منظور الزام به تحقق تکمیل زنجیره ارزش صنعت نفت و گاز، تخفیف پنج‌درصدی (۵%) خوراک شرکت‌های پالایش نفت و میعانات گازی و نیز تخفیف خوراک تحویلی به شرکت‌های پتروشیمی موجود (مابه‌التفاوت قیمت خوراک گاز تحویلی با تکلیف مندرج در قانون هدفمندکردن یارانه‌ها) مشروط به اختصاص حداقل چهل‌ درصد (۴۰%) از سود خالص سالانه این شرکت‌ها به حساب اندوخته سرمایه‌ای مخصوص طرح (پروژه‌های کیفی‌سازی و توسعه زنجیره پایین‌دستی) همان شرکت است. آیین‌نامه اجرایی این ماده توسط وزارت نفت و با همکاری وزارت امور اقتصادی و دارایی و سازمان حفاظت محیط زیست تهیه می‌شود و به تصویب هیات وزیران می‌رسد.

محاسبه ریالی این رقم، ابعاد بزرگ‌تری از یارانه پنهان را آشکار می‌کند؛ به طوری‌که با فرض نرخ دلار ۷۰ هزار تومان، ارزش این تخفیف سالانه حدود ۱۵۰ هزار میلیارد تومان (همت) و با دلار ۱۰۰ هزار تومانی، به حدود ۲۲۰ همت می‌رسد، این در حالی است که دولت برای تأمین حدود ۱۷۰ همت منابع، اقدام به افزایش ۲ واحد درصدی مالیات بر ارزش افزوده کرده است؛ اقدامی که مستقیماً به افزایش فشار تورمی بر مصرف‌کنندگان منجر می‌شود.

این ارقام هرچند تقریبی هستند، اما تصویر روشنی از ابعاد یارانه پنهان در بخش پالایشگاهی و تناقض آن با سیاست‌های سخت‌گیرانه مالیاتی دولت ارائه می‌دهند؛ سیاستی که در یک‌سو تخفیف‌های چندده‌همتی به تولیدکننده می‌دهد و در سوی دیگر، هزینه آن را از مسیر مالیات و قیمت انرژی به مصرف‌کننده منتقل می‌کند.

منبع: خبرگزاری تسنیم