به گزارش انرژی و نیرو، در حالی که سرمایهگذاری در اقتصاد کشور تنها به بر اساس صادرات سنجیده نمیشود، بلکه تولید داخل، اشتغال، ارزش افزوده و تکمیل زنجیره آن نیز مد نظر است و صرفههای جانبی اقتصاد هم باید در نظر گرفته شود.
اما برخی از کارشناسان اقتصادی، صرفاً به بحث ارزآوری سرمایهگذاری اشاره میکنند و بر این اساس حکم میدهند که ما نباید صنایع داخلی مانند پتروشیمی و یا حتی فولاد داشته باشیم و اگر مبالغی که صرف سرمایهگذاری این صنایع شده است، را در بانکهای خارجی سرمایهگذاری کنیم یا گاز پتروشیمی را صادر کنیم و پول آن را در نروژ سرمایهگذاری کنیم، بازدهی بیشتری برای ما خواهد داشت.
در این زمینه «صادق الحسینی» کارشناس اقتصادی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس در برابر این پرسش که چه راهکاری برای بازسازی مجدد صنایعی مانند فولاد و پتروشیمی که در طی جنگ تحمیلی رمضان مورد اصابت دشمن قرار گرفتند، ارائه میدهید، با امتناع از جواب دادن، گفت: به نظر من نباید این صنایع را بازسازی کنیم.
الحسینی گفت: این مسخره است که ۱۰۰ میلیارد دلار در صنعت پتروشیمی سرمایه گذاری شده است و سالانه فقط ۶ میلیارد دلار صادر میکنیم، یعنی بازدهی آن ۶ درصد است، اگر ما گاز پتروشیمی را صادر میکردیم و این پول را در بانکهای نروژ میگذاشتیم و سرمایهگذاری میکردیم، بازدهی آن بیشتر بود.
وی در برابر این پرسش که اگر پول را در بانک خارجی میگذاشتیم و پول ما را نمیدادند، چه میکردیم، گفت: این مساله دیگری است.
در این زمینه «علی ربانی» مدیر بهینهسازی مصرف انرژی شرکت ملی صنایع پتروشیمی ایران، در برنامه «میز اقتصاد» با اشاره به جایگاه صنعت پتروشیمی در اقتصاد کشور اظهار داشت: صنعت پتروشیمی یکی از صنایع بزرگ و انرژیبر کشور محسوب میشود و در حال حاضر ۷۶ مجتمع پتروشیمی در کشور فعال هستند که مجموع ظرفیت نصبشده آنها حدود ۱۰۰ میلیون تن در سال است.
وی افزود: ارزش محصولات تولیدی صنعت پتروشیمی سالانه حدود ۲۴ میلیارد دلار است که بخش قابل توجهی از آن در داخل کشور مصرف میشود.
به گفته ربانی، بخش زیادی از مصرف داخلی مربوط به انتهای زنجیره تولید است؛ برای مثال در پتروشیمی شهید تندگویان محصول «دوک نخ» برای صنعت نساجی تولید میشود و یا «پت بطری» در صنایع غذایی کاربرد دارد.
از ظرفیت ۱۰۰ میلیون تنی صنعت پتروشیمی، حدود ۴۳ میلیون تن محصول نهایی تولید میشود که حدود ۱۰ میلیارد دلار آن در داخل مصرف و حدود ۱۴ میلیارد دلار صادر میشود، البته این ارقام با توجه به تحولات اخیر ممکن است دستخوش تغییر شود.
به گزارش فارس یکی از مواردی که باعث به صرفه شدن سرمایهگذاری و تولید در داخل کشور میشود، تولید در زمان بحرانها مانند جنگ و یا حوادث طبیعی بزرگ است که در آن در این زمانها مشخص میشود که سرمایه گذاری داخل اگرچه با هزینه بالاتر انجام شده باشد، اما تولید داخل کشور را نجات میدهد.
دقیقاً مانند اینکه عدهای قبلاً میگفتند، الان دنیا گفتمانهاست و نیاز به موشک نداریم، اما بعد از اینکه به کشور ما حمله شد، متوجه شدیم که پیش بینی افرادی مانند شهید تهرانی مقدم و دیگران که در صنایع موشکی سرمایهگذاری کرده بودند، چقدر درست بوده و همین صنایع موشکی کشور ما را نجات داد.
در زمینه تولید و اشتغال هم همینطور است، صنایع صنایع پتروشیمی که در ایران سرمایه گذاری شده است، درست است که ۱۰۰ میلیارد دلار در آن سرمایه گذاری شده و ظرفیت آن صد میلیون تن محصول است، اما سالانه حدود ۱۲ تا ۱۴ میلیارد دلار فقط صادرات محصولات پتروشیمی داریم، از طرفی تامین کننده خوراک برای صدها واحد صنایع پایین دستی مانند صنایع نساجی، صنایع بسته بندی، انواع قطعات خودرو، پوشاک و انواع اقسام کالاهایی که به درد زندگی مردم میخورد، نیز تولید میشود.
اشتغال ایجاد شده در صنایع پایین دستی پتروشیمی بسیار بالاتر از خود شرکتهای پتروشیمی است و این ارزش افزودهای است که از دید برخی از کارشناسان اقتصادی مغفول مانده است.
به هر حال قضاوت در مورد یک صنعت و یا سرمایه گذاری در داخل کشور، فقط به ارزآوری آن نباید ختم شود، بلکه به ارزش افزوده و صرفههای جانبی، اشتغال و تولید و همچنین تکمیل زنجیره ارزش آنها هم باید توجه کرد.
در زمینه صنعت پتروشیمی ارزش صادرات و ارزش مستقیم صادرات مواد پتروشیمی و ارزش کالاهای تولید شده در داخل کشور حدود ۲۴ میلیارد دلار میشود که اگر بخواهیم بازدهی این صنعت را در نظر بگیریم حداقل ۲۴ درصد در سال خواهد بود.
منبع: خبرگزاری فارس