از واردات بنزین سوپر تا سه نرخی شدن بنزین؛ مسیر عبور از ناترازی سوخت

به گزارش انرژی و نیرو، واردات بنزین سوپر با هدف تأمین نیاز خودر‌های خاص و ایجاد تعادل در شبکه تأمین و توزیع به‌عنوان یکی از برنامه‌های مدیریت بازار سوخت کشور و بر اساس مصوبه هیئت وزیران در تاریخ ۲۰ آبان ۱۴۰۳ و نیز قانون بودجه سال ۱۴۰۴ در دستور کار وزارت نفت قرار گرفت. اوایل مردادماه سال جاری بود که برای نخستین مرتبه موضوع واردات بنزین سوپر از سوی بخش خصوصی توسط «عباس یلان» مدیر بازرگانی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی اعلام شد و متقاضیان واردات و توزیع توانستند با استفاده از درگاه ملی مجوز‌ها مراجعه و درخواست خود را ثبت کنند تا این درخواست از سوی وزارت نفت بررسی و در صورت احراز شرایط لازم مجوز صدور واردات یا توزیع بنزین سوپر صادر شود.

به گفته مدیربازرگانی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی، واردات بنزین سوپر با توجه به تقاضاشناسی در سطح کشور در دستور کار قرار گرفت و تقاضای خوبی از سوی دارندگان خودرو‌های مدل بالا که نیازمند مصرف بنزین با اکتان بالا هستند برای این بنزین وجود داشت.

از سوی دیگر قرار شد نرخ بنزین سوپر به‌صورت رقابتی بر اساس عرضه و تقاضا مشخص شود و به عوامل مختلفی ازجمله نرخ دریافت سوخت از بازار بین‌المللی، میزان هزینه حمل‌ونقل، هزینه واردات بنادر کشوری یا گمرک، حمل تا محل‌های توزیع و رعایت سود متعارف واردکننده وابسته بود.

اواخر آبان ماه، خبر ثبت اطلاعیه نخستین محموله بنزین سوپر وارداتی از سوی محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی اعلام شد. وی همچنین اعلام کرد که برای ۱۸ شرکت واردکننده و ۶ شرکت توزیع‌کننده مجوز واردات بنزین سوپر صادر شده است.

عرضه بنزین سوپر وارداتی، زمستان ۱۴۰۴ کلید خورد

در نهایت چهارم دی‌ماه، عرضه بنزین سوپر وارداتی در تهران آغاز شد و بر این اساس پنج خودروی سوخت‌رسان و جایگاه ۲۸۱ سعادت آباد آماده عرضه بنزین سوپر وارداتی در تهران شدند.

این اقدام افزون بر تأمین سوخت خودرو‌های خاص و ایجاد تعادل در شبکه تأمین و توزیع، کاهش فشار بر بنزین یارانه‌ای را نیز به‌دنبال داشت. اجرای این طرح از منظر اقتصادی و اجتماعی اهمیت ویژه‌ای دارد. تجربه سال‌های گذشته نشان داده است که هرگونه فشار بر تأمین بنزین یارانه‌ای می‌تواند زمینه‌ساز رشد قاچاق و تخلفات گسترده در شبکه توزیع شود، اما عرضه بنزین سوپر با نرخ آزاد، نه‌تنها این فشار را کاهش می‌دهد، بلکه سبب شفافیت بیشتر در بازار سوخت نیز می‌شود.

تنظیم عرضه و تقاضای سوخت با سیاست بنزین سه نرخی

سه نرخی کردن بنزین، تصمیم مهم دیگر دولت در زمینه سوخت بود که با هدف ارتقای عدالت اجتماعی، نظم‌بخشی مصرف بنزین، کاهش قاچاق، مدیریت منابع انرژی و توسعه سبد سوخت پاک طراحی شده و تلاش شد با حفظ سهمیه خودرو‌های شخصی، فشار اصلاحات را متوجه دولت و درآمد حاصله را صرف معیشت مردم کند.

تصویب‌نامه نشست ۱۴ آبان هیئت وزیران درباره «تعیین مقدار سهمیه و نرخ بنزین خودروها» در دوم آبان ۱۴۰۴ ازسوی معاون اول رئیس‌جمهوری ابلاغ و این طرح از شنبه، ۲۲ آذر در شرایطی اجرا شد که کشور در سال‌های اخیر با مصرف بالای سوخت روبه‌رو بوده و نیاز به مدیریت منابع انرژی و بهینه‌سازی مصرف سوخت به‌شدت احساس می‌شد.

البته از آنجایی که بنزین پرمصرف‌ترین سوخت کشور محسوب می‌شود و دامنه مصرف‌کنندگان گسترده‌ای دارد، طرح بنزین سه نرخی نیز ابعاد مختلفی داشته و شامل چندخودرویی‌ها، خودرو‌های فعال در سکو‌های اینترنتی، خودرو‌های نوشماره، تعویض پلاکی‌ها، موتور سیکلت‌ها و... می‌شد.

الفبای اجرای بنزین سه نرخی

با اجرای بنزین سه نرخی تغییری در سهمیه بنزین خودرو‌های شخصی ایجاد نشده است و هر خودرو همچنان می‌تواند ۶۰ لیتر با نرخ ۱۵۰۰ تومان و ۱۰۰ لیتر با نرخ ۳ هزار تومان دریافت کند. درواقع مهم‌ترین هدف دولت از اجرای طرح مذکور این است که مردم به استفاده از کارت سوخت شخصی تشویق شوند. از سوی دیگر، سهمیه نرخ اول و دوم به خودرو‌های خودرو‌های دولتی، مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، خودرو‌های وارداتی و نوشماره اختصاص نمی‌یابد و نرخ بنزین برای این خودرو‌ها ۵ هزار تومان خواهد بود.

چندخودرویی‌ها

بر اساس این مصوبه، تعریف چندخودرویی شامل خودرو‌های سواری شخصی می‌شود و سایر وسایل نقلیه موتوری یک شخص (اعم از موتورسیکلت یا خودرو‌های عمومی متعلق به اشخاص حقیقی) مشمول تعریف گروه چندخودرویی نیست، همچنین درباره خودرو‌هایی که مالک آنها بیش از یک نفر است، ملاک اجرای حذف سهمیه چندخودرویی، مالکیت پلاک خودرو خواهد بود.

سامانه اینترنتی شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی ایران به نشانی FCS.NIOPDC.IR از روز سه‌شنبه (۱۸ آذرماه) به‌ منظور ثبت‌نام مالکان چند خودرو در دسترس عموم قرار گرفت.

ناوگان سکو‌های اینترنتی

تاکسی‌های اینترنتی بر اساس مصوبه دولت سهمیه اعتباری دریافت می‌کنند؛ سهمیه اعتباری ریالی تاکسی‌های اینترتی پس از تقاطع‌گیری و صحت‌سنجی اطلاعات ازسوی وزارت کشور به سازمان هدفمندی یارانه‌ها برای واریز به حساب رانندگان ارسال می‌شود.

محاسبه پیمایش انجام‌شده از کیلومتر اول آغاز سفر در هر ماه صورت خواهد پذیرفت و تمام کاربران فعال در سکو‌ها (به جز موتورسیکلت‌های فرسوده و فاقد کارت سوخت) مشمول دریافت سهمیه می‌شوند. همچنین خودرو‌های وارداتی و خودرو‌های نوشماره داخلی ثبت‌نام شده در سکو‌ها که به هر نحو سهمیه یارانه‌ای ایشان حذف می‌شود، مبتنی بر پیمایش ماهانه تأییدشده از سوی وزارت کشور مشمول دریافت سهمیه (خودرو‌های بنزینی به مقدار ۲۰۰ لیتر و خودرو‌های دوگانه‌سوز به مقدار ۹۵ لیتر) می‌شوند.

خودرو‌های نوشماره

منظور از خودروی نوشماره داخلی، خودروی صفر کیلومتری است که به‌ تازگی از کارخانه خارج شده و برای نخستین‌بار پلاک می‌شود و شامل خودرو‌های تعویض پلاک نمی‌شود. بنابراین، خودروی نوشماره‌ای که سهمیه‌های نرخ اول و دوم آن حذف شده و باید از بنزین با نرخ ۵ هزار تومانی استفاده کند، خودروی صفر کیلومتر کارخانه‌ای است که هنوز پلاک نشده است.

در صورتی که فردی تاکنون مالک خودرو نبوده و اقدام به خرید خودروی کارکرده کند، مشمول این بند نخواهد شد؛ چراکه خودروی نوشماره صرفاً به خودرو‌های صفر کیلومتری اطلاق می‌شود که تاکنون پلاک نشده‌اند.

تعویض‌پلاکی‌ها

سهمیه بنزین نرخ اول (۱۵۰۰ تومانی) و نرخ دوم (۳۰۰۰ تومانی) خودرو‌های تعویض‌پلاکی قطع نمی‌شود؛ چراکه تعریف خودروی نوشماره به خودرو‌های صفر کیلومتری محدود می‌شود که تاکنون پلاک نشده‌اند.

منبع: پایگاه اطلاع‌رسانی شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی