راهکاری دانش‌بنیان برای هوشمندسازی کنترل کیفیت گرانول

انرژی و نیرو - یک شرکت دانش‌بنیان ایرانی با حمایت سازمان توسعه همکاری‌های علمی و فناورانه بین‌المللی (کانکت)، سامانه‌ای هوشمند برای تحلیل و ارزیابی گرانول توسعه داده است که می‌تواند فرآیند کنترل کیفیت در صنایع پتروشیمی را به صورت لحظه‌ای و با سرعت بالاتر انجام دهد.

به گزارش انرژی و نیرو، کنترل کیفیت محصولات گرانولی یکی از مهم‌ترین مراحل در بسیاری از صنایع به شمار می‌رود. در صنایعی مانند پتروشیمی ویژگی‌هایی نظیر اندازه، توزیع ابعاد و برخی مشخصات ظاهری گرانول، نقش مستقیمی در کیفیت محصول نهایی، پایداری فرآیند تولید و عملکرد تجهیزات ایفا می‌کنند.

چالش‌های روش‌های متداول ارزیابی گرانول

در بسیاری از خطوط تولید، ارزیابی این ویژگی‌ها همچنان با روش‌های متداولی مانند نمونه‌برداری، سرند و اندازه‌گیری توسط اپراتور انجام می‌شود. هرچند این روش‌ها سال‌ها در صنعت مورد استفاده بوده‌اند، اما با افزایش سرعت تولید و حرکت صنایع به سمت تولید هوشمند، دیگر پاسخگوی نیاز‌های امروز نیستند. زمان‌بر بودن فرآیند کنترل کیفیت، وابستگی به ارزیابی‌های دستی و دشواری ثبت و تحلیل مستمر داده‌ها، از مهم‌ترین محدودیت‌های این روش‌ها به شمار می‌رود.

توسعه یک راهکار بومی برای پاسخ به نیاز صنعت

در همین راستا، یک مجموعه دانش‌بنیان کشورمان با توسعه سامانه Dynamic Size Analyzer (DSA) تلاش کرده است راهکاری بومی برای پاسخ به این نیاز صنعتی ارائه دهد.

این سامانه با بهره‌گیری از فناوری بینایی ماشین و الگوریتم‌های پردازش تصویر، تصاویر ثبت‌شده از نمونه‌ها را به داده‌های قابل تحلیل تبدیل کرده و اطلاعاتی مانند اندازه ذرات، توزیع ابعادی، برخی ویژگی‌های رنگی را در اختیار واحد‌های کنترل کیفیت قرار می‌دهد.

بومی‌سازی فناوری با تکیه بر توان متخصصان ایرانی

نمونه‌های مشابه این تجهیزات توسط شرکت‌های مطرح بین‌المللی تولید می‌شوند، اما هزینه بالای تأمین و محدودیت‌های دسترسی، استفاده از آنها را برای بسیاری از واحد‌های صنعتی کشور با چالش همراه کرده است.

از این رو، متخصصان این شرکت دانش‌بنیان با تکیه بر توان فنی داخلی، نمونه‌ای بومی از این فناوری را طراحی و آماده عرضه کرده‌اند تا صنایع کشور بتوانند با هزینه‌ای بسیار مناسب‌تر از نمونه‌های خارجی از مزایای آن بهره‌مند شوند.

فراتر از اندازه‌گیری؛ تحلیل داده برای تصمیم‌گیری

دقیق‌تر سامانه DSA کاشف علاوه بر اندازه‌گیری ویژگی‌های فیزیکی گرانول، امکان ثبت و آرشیو اطلاعات، تهیه گزارش‌های تحلیلی و بررسی روند تغییرات کیفیت مواد را نیز فراهم می‌کند.

این قابلیت‌ها به واحد‌های تولیدی کمک می‌کند تا فرآیند کنترل کیفیت را بر پایه داده‌های دقیق‌تر مدیریت کرده و تصمیم‌گیری لحظه‌ای در شرایط تولید داشته باشند.

تأثیر بر بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید

استفاده از سامانه‌های هوشمند در کنترل کیفیت، زمان انجام آزمون‌ها را کاهش داده و وابستگی به اندازه‌گیری‌های دستی را به حداقل می‌رساند. همچنین ثبت خودکار اطلاعات و دسترسی سریع به نتایج، امکان ایجاد بانک اطلاعاتی از آزمون‌ها و تحلیل روند تغییرات کیفیت را فراهم می‌کند.

این قابلیت‌ها می‌تواند به کاهش توقف‌های غیرضروری خط تولید، کاهش ضایعات و افزایش بهره‌وری در فرآیند‌های تولید کمک کند.

نتایج ارزیابی فنی سامانه عملکرد

این فناوری در مراحل توسعه با استفاده از نمونه‌هایی از گرانول از جمله ABS، PET و اوره مورد ارزیابی قرار گرفته است.

نتایج این آزمون‌ها نشان می‌دهد سامانه در اندازه‌گیری ابعاد ذرات به دقتی بیش از ۹۵ درصد دست یافته و قابلیت تحلیل ویژگی‌های رنگی و استخراج شاخص‌های آماری را نیز در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

کاربرد در صنایع مختلف

این سامانه برای طیف وسیعی از صنایع که کنترل کیفیت مواد دانه‌ای در آنها اهمیت دارد، قابل استفاده است. صنایع پتروشیمی، پلیمر، مستربچ، شیمیایی، معدنی، فولادی، غذایی، دارویی و تولید کود‌های شیمیایی، از جمله حوزه‌هایی هستند که می‌توانند از قابلیت‌های این فناوری در ارزیابی دقیق‌تر ویژگی‌های فیزیکی مواد اولیه بهره‌مند شوند.

گامی در مسیر تولید هوشمند

توسعه چنین فناوری‌هایی، بخشی از روند حرکت صنایع کشور به سوی تولید هوشمند و داده‌محور به شمار می‌رود. بومی‌سازی تجهیزات پیشرفته کنترل کیفیت، علاوه بر کاهش وابستگی به نمونه‌های خارجی، می‌تواند زمینه بهره‌گیری گسترده‌تر صنایع از فناوری‌های نوین و افزایش توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی را فراهم کند.

منبع: خبرگزاری ایرنا

گرانول پتروشیمی