افزایش ۱۳۰ درصدی برداشت گاز‌های همراه و مشعل

به گزارش شانا انرژی و نیرو، جمع‌آوری گاز‌های همراه نفت و کاهش فلرسوزی، یکی از طرح‌های راهبردی صنعت نفت کشور در دولت چهاردهم و وزارت نفت بوده و شرکت ملی نفت ایران با وجود محدودیت‌های گسترده ناشی از تحریم‌ها، دشواری‌های تأمین مالی، محدودیت‌های فنی و اجرایی و شرایط خاص جنگی کشور در یک سال اخیر، اجرای آن را با قوت و سرعت در دستور کار قرار داده است.

واقعیت آن است که روند جمع‌آوری گاز‌های همراه در سال‌های اخیر شتاب قابل توجهی گرفته و بخش مهمی از گاز‌هایی که پیش از این در مشعل‌ها می‌سوخت، امروز به چرخه تولید، خوراک صنایع، تأمین انرژی و خلق ارزش افزوده برای کشور بازگشته است. اجرای طرح‌های بزرگ جمع‌آوری گاز‌های همراه در مناطق مختلف عملیاتی، بهره‌برداری از پروژه‌های جدید و افزایش مستمر ظرفیت بازیافت گاز‌های مشعل، از دستاورد‌هایی است که سبب کاهش محسوس میزان فلرسوزی نسبت به سال‌های گذشته شده است.

در همین چهارچوب، پارسال چند طرح مهم با حضور رئیس جمهوری به بهره‌برداری رسید که بخشی از مطالبات دولت در زمینه جمع‌آوری گاز‌های همراه را محقق ساخت؛ اما به دلیل شرایط خاص کشور و الزام‌های ناشی از وضعیت جنگی، امکان انعکاس رسانه‌ای بسیاری از این دستاورد‌ها متناسب با حجم فعالیت‌های انجام‌شده فراهم نبود و همین موضوع سبب شده است بخشی از افکار عمومی از ابعاد اقدام‌های انجام‌شده اطلاع کافی نداشته باشند.

بر این اساس، در دولت چهاردهم حدود ۹ میلیون مترمکعب گاز‌های فلر جمع‌آوری شده است که از این میزان ۷ میلیون مترمکعب گاز‌های همراه نفت بوده و ۲ میلیون مترمکعب هم گاز‌های مشعل. این میزان جمع‌آوری گاز در دولت چهاردم در حدود ۱۳۰ درصد (بیش از ۲ برابر) نسبت به قبل از شروع به کار دولت در مرداد ۱۴۰۳ که سرجمع ۷ میلیون متر مکعب بوده، افزایش داشته است.

بنابراین، برخلاف القای مطرح‌شده در گزارش یادشده، موضوع جمع‌آوری گاز‌های همراه نه‌تنها از دستور کار دولت خارج نشده، بلکه همچنان به‌صورت مستمر در بالاترین سطوح اجرایی کشور مورد پایش قرار می‌گیرد. چنان‌که در نشست ۲۰ خرداد امسال رئیس جمهوری با مدیران نهاد ریاست جمهوری و معاونت اجرایی، طرح‌های جمع‌آوری گاز‌های مشعل، افزایش تولید نفت و سایر پروژه‌های راهبردی صنعت انرژی به صورت برخط و لحظه‌ای بررسی و ارزیابی شده است.

این موضوع به‌روشنی نشان می‌دهد که نظارت عالیه بر اجرای این طرح‌ها همچنان با جدیت ادامه دارد و ادعای فاصله‌گرفتن از اهداف تعیین‌شده با واقعیت‌های موجود همخوانی ندارد. در این زمینه اکنون پنج پروژه بزرگ ملی از جمله «پروژه ان‌جی‌ال ۳۲۰۰»، «پروژه ان‌جی‌ال ۳۱۰۰ دهلران»، «احداث کارخانه گاز و گاز مایع خارک»، «پروژه جمع‌آوری گاز‌های مشعل در پالایشگاه گاز بیدبلند خلیج فارس» و «طرح جمع‌آوری گاز‌های مشعل ازسوی پتروشیمی مارون» در حال اجرا هستند.

همچنین، باید توجه داشت که وعده اعلام‌شده ازسوی وزیر نفت درباره جمع‌آوری بخش عمده گاز‌های مشعل، ناظر به یک بازه زمانی مشخص بوده که پایان آن عملاً در ماه‌های پایانی سال جاری قرار دارد. بنابراین، قضاوت نهایی درباره تحقق اهداف تعیین‌شده پیش از پایان مهلت اعلامی، نه با منطق مدیریتی سازگار است و نه با اصول ارزیابی عملکرد پروژه‌های ملی.

در عین‌حال، نمی‌توان از تأثیر شرایط پیش‌بینی‌نشده و بی‌سابقه‌ای که کشور در ماه‌های اخیر با آن روبه‌رو بوده است چشم‌پوشی کرد. مثلاً در بخشی از متن گزارش نویسنده با نادیده‌گرفتن رویداد‌های ماه‌های اخیر یادآور شده است که از بهمن سال ۱۴۰۴ تاکنون (خرداد ۱۴۰۵) بخش قابل توجهی از زمان اعلامی اجرای این پروژه گذشته است! احتمالاً نویسنده فراموش کرده است که چهار ماه از این دوره پنج‌ماهه، کشور و طبیعتاً صنعت نفت در کانون حملات بزرگ‌ترین تهاجم آمریکایی – صهیونیستی به ایران بوده است.

وقوع جنگ تحمیلی سوم، محدودیت‌های ناشی از آن در زنجیره تأمین تجهیزات، جابه‌جایی منابع اجرایی و اولویت‌یافتن برخی مأموریت‌های راهبردی کشور، طبیعتأ بر زمان‌بندی اجرای بخشی از پروژه‌های بزرگ صنعتی اثرگذار بوده است. باوجوداین، صنعت نفت کشور نه‌ تنها متوقف نشده، بلکه توانسته است تولید پایدار نفت و گاز را حفظ کند و هم‌زمان اجرای طرح‌های توسعه‌ای ازجمله پروژه‌های جمع‌آوری گاز‌های همراه را نیز ادامه دهد.

گفته‌های رئیس کمیسیون اصل ۹۰ مجلس شورای اسلامی در اردیبهشت امسال مبنی بر انجام اقدام‌های مطلوب در بخش نفت و گاز طی ایام جنگ تحمیلی سوم نیز مؤید همین واقعیت است که صنعت نفت در یکی از پیچیده‌ترین مقاطع تاریخی خود، مسیر توسعه و اجرای پروژه‌های اولویت‌دار را متوقف نکرده است.

شرکت ملی نفت ایران معتقد است مطالبه شفافیت و گزارش‌دهی درباره پروژه‌های ملی، مطالبه‌ای درست و قابل احترام است. از همین رو، روند پیشرفت طرح‌های جمع‌آوری گاز‌های همراه به صورت مستمر در مراجع تخصصی، نظارتی و اجرایی کشور ارزیابی می‌شود و نتایج آن نیز در چهارچوب‌های قانونی اطلاع‌رسانی می‌شود.

با این‌حال، تفسیر مساله‌ای به این گستردگی و پیچیدگی به مفاهیمی نظیر «بی‌ارادگی مدیریتی»، «ترک فعل» یا «عدم اجرای دستور رئیس‌جمهور» نه‌تنها تصویری دقیق از واقعیت‌های میدانی صنعت نفت ارائه نمی‌کند، بلکه تلاش هزاران متخصص، کارگر، پیمانکار و مدیر صنعت نفت را که در دشوارترین شرایط اقتصادی و عملیاتی کشور برای صیانت از منابع ملی فعالیت می‌کنند، نادیده می‌گیرد.

متأسفانه گزارش در بخش‌هایی با خارج‌شدن از روال طبیعی یک گزارش رسانه‌ای به‌تدریج به یک کیفرخواست ذهنی تبدیل می‌شود و بدون نگاه فنی و درنظرگرفتن الزام‌های کنترل پروژه‌های کلان، فقط درصدد یافتن مقصر‌های احتمالی است! این در شرایطی است که شرکت ملی نفت ایران به‌عنوان یکی از باسابقه‌ترین و موفق‌ترین دستگاه‌های اجرایی کشور، از یک نظام استاندارد کنترل پروژه برخوردار است و هر تأخیر، تغییر یا تبدیل در پروژه‌ها شرح فنی کافی و مستند دارد.

شرکت ملی نفت ایران همچنان خود را متعهد به کاهش حداکثری فلرسوزی، افزایش بهره‌وری از منابع هیدروکربوری کشور و تحقق اهداف تعیین‌شده در برنامه هفتم توسعه می‌داند و اطمینان دارد با حمایت نهاد‌های قانونی و نظارتی به‌ ویژه در زمینه تسهیل تأمین منابع مالی و سرمایه‌گذاری در طرح‌های صنعت نفت ازجمله جمع‌آوری گاز‌های همراه و مشعل، گام‌های مهمی در مسیر حفظ سرمایه‌های ملی و بهبود تراز انرژی کشور برداشته می‌شود.

منبع: خبرگزاری شانا