تاریخ: ۱۲ آبان ۱۴۰۵ ، ساعت ۲۲:۲۵
بازدید: ۹۱
کد خبر: ۱۳۰۶۵
سرویس خبر : نفت
مسیر طولانی آمریکا به چین می‌تواند هزینه حمل را چند برابر کند

گران‌ترین مسیر‌های حمل نفت کدام‌اند؟

گران‌ترین مسیر‌های حمل نفت کدام‌اند؟
انرژی و نیرو - در تجارت جهانی نفت، نزدیک‌ترین مسیر همیشه ارزان‌ترین مسیر نیست و خطرناک‌ترین آبراه نیز الزاماً بیش‌ترین هزینه حمل را ندارد. گاهی نفتکشی که بدون عبور از منطقه جنگی حرکت می‌کند، برای انتقال یک محموله نفت هزینه‌ای به مراتب بیش‌تر از کشتی‌های عبوری از تنگه هرمز دریافت می‌کند. دلیل این تفاوت را باید در جغرافیای تجارت نفت، مدت سفر و تعداد نفتکش‌های آماده بارگیری جست‌و‌جو کرد.

به گزارش انرژی و نیرو، مسیر خلیج آمریکا به چین یکی از گران‌ترین مسیر‌های اصلی حمل نفت خام با نفتکش‌های غول‌پیکر است. نفتکش‌هایی که این مسیر را طی می‌کنند، معمولاً حدود دو میلیون بشکه نفت حمل می‌کنند و برای رسیدن به مقصد باید هزاران مایل دریایی حرکت کنند.

هزینه حمل چنین محموله‌ای در دوره‌های جهش کرایه می‌تواند به ده‌ها میلیون دلار برسد. با این‌ حال، این مسیر همیشه رکورددار نیست؛ زیرا کرایه نفتکش‌ها روزانه تغییر می‌کند و در شرایط بحران، مسیر‌های دیگر نیز ممکن است از آن پیشی بگیرند.

چرا انتقال نفت از آمریکا به چین گران تمام می‌شود؟

مهم‌ترین عامل، مسافت است. سفر دریایی از خلیج آمریکا به بنادر چین، بسته به مسیر انتخابی، سرعت کشتی و شرایط عملیاتی، ممکن است حدود ۴۵ تا ۶۰ روز طول بکشد.

این مدت فقط زمان رسیدن محموله به مقصد است. نفتکش پس از تخلیه باید به منطقه‌ای برود که محموله بعدی در انتظار آن باشد؛ سفری که ممکن است چندین هفته دیگر به فعالیت کشتی اضافه کند.

در نتیجه، مالک نفتکش هنگام تعیین کرایه فقط هزینه حرکت از آمریکا به چین را محاسبه نمی‌کند، بلکه زمان لازم برای پیدا کردن محموله بعدی و احتمال بازگشت بدون بار را نیز در نظر می‌گیرد.

هرچه یک نفتکش مدت بیش‌تری درگیر یک سفر باشد، فرصت کم‌تری برای انجام سفر‌های دیگر خواهد داشت. همین مساله هزینه استفاده از کشتی را افزایش می‌دهد.

یک نفتکش؛ دو میلیون بشکه نفت و میلیون‌ها دلار هزینه

نفتکش‌های غول‌پیکر موسوم به VLCC معمولاً ظرفیت حمل حدود دو میلیون بشکه نفت خام را دارند. در چنین مقیاسی، حتی تغییرات نسبتاً کوچک در هزینه حمل هر بشکه می‌تواند میلیون‌ها دلار به هزینه کل محموله اضافه کند.

اگر هزینه حمل یک محموله دو میلیون‌بشکه‌ای به ۲۰ میلیون دلار برسد، تنها هزینه حمل دریایی آن معادل ۱۰ دلار برای هر بشکه خواهد بود.

افزایش این هزینه به ۳۰ میلیون دلار، سهم حمل‌ونقل را به ۱۵ دلار برای هر بشکه می‌رساند؛ رقمی که می‌تواند بر جذابیت اقتصادی خرید نفت از یک کشور نسبت به عرضه‌کنندگان رقیب اثر بگذارد. البته این ارقام برای توضیح مقیاس هزینه هستند و نرخ قطعی روز بازار محسوب نمی‌شوند.

چرا نفت عربستان ممکن است ارزان‌تر به چین برسد؟

چین یکی از بزرگ‌ترین بازار‌های واردات نفت جهان است و بخش مهمی از نیاز خود را از خاورمیانه تأمین می‌کند.

فاصله بنادر نفتی خلیج فارس تا چین به مراتب کم‌تر از مسیر خلیج آمریکا تا شرق آسیاست. بنابراین، در شرایط مشابه، نفتکش برای انتقال محموله از عربستان یا سایر صادرکنندگان خلیج فارس زمان کم‌تری صرف می‌کند.

این اختلاف جغرافیایی می‌تواند مزیت مهمی برای صادرکنندگان خاورمیانه ایجاد کند. بااین‌حال، هزینه حمل تنها یکی از عوامل انتخاب فروشنده است. قیمت نفت خام، کیفیت محموله، شرایط قرارداد، محدودیت‌های پالایشگاهی و امنیت مسیر نیز بر تصمیم خریداران اثر می‌گذارند.

ممکن است نفت آمریکا در مبدأ ارزان‌تر باشد، اما پس از اضافه‌شدن هزینه حمل، مزیت قیمتی خود را در بازار چین از دست بدهد. به همین دلیل، خریداران بزرگ نفت صرفاً قیمت اعلام‌شده در بندر صادراتی را مقایسه نمی‌کنند؛ بلکه هزینه نهایی تحویل نفت در مقصد را ملاک قرار می‌دهند.

چرا کمبود نفتکش از کمبود نفت مهم‌تر می‌شود؟

یکی از ویژگی‌های بازار حمل‌ونقل نفت این است که تعداد کشتی‌های جهان در کوتاه‌مدت تقریباً ثابت است. ساخت یک نفتکش جدید زمان‌بر است و نمی‌توان با افزایش ناگهانی تقاضا، بلافاصله کشتی‌های بیش‌تری وارد بازار کرد. در چنین شرایطی، طولانی‌شدن مسیر‌های حمل به تنهایی می‌تواند عرضه مؤثر نفتکش را کاهش دهد.

فرض کنید یک نفتکش پیش‌تر می‌توانست در مدت مشخصی دو سفر انجام دهد، اما به دلیل تغییر مسیر‌های تجارت نفت، اکنون همان مدت را صرف یک سفر طولانی می‌کند. تعداد کشتی‌ها تغییر نکرده، ولی ظرفیت حمل در دسترس بازار کاهش یافته است.

این پدیده توضیح می‌دهد چرا گاهی کرایه نفتکش‌ها با وجود ثابت‌ماندن حجم صادرات جهانی نفت افزایش پیدا می‌کند. در واقع، بازار حمل‌ونقل فقط به تعداد بشکه‌های نفت وابسته نیست؛ بلکه به مجموع مسافتی که این بشکه‌ها باید طی کنند نیز بستگی دارد.

آیا مسیر‌های جنگی گران‌تر نیستند؟

عبور از مناطق پرخطر می‌تواند هزینه حمل نفت را به شدت افزایش دهد، اما این افزایش الزاماً به معنای بالاتر بودن هزینه کل سفر نیست. در آبراه‌هایی مانند تنگه هرمز یا دریای سرخ، تشدید ناامنی ممکن است هزینه بیمه، ریسک عملیاتی و نرخ درخواستی مالکان نفتکش را بالا ببرد.

برخی مالکان نیز ممکن است به طور کامل از ورود به منطقه خودداری کنند. کاهش تعداد کشتی‌های حاضر به فعالیت، فشار بیش‌تری بر کرایه‌ها وارد می‌کند. با این‌ حال، باید میان سه مفهوم تفاوت گذاشت: کرایه روزانه نفتکش، هزینه کل یک سفر و هزینه حمل هر بشکه نفت.

یک مسیر کوتاه و پرخطر ممکن است کرایه روزانه بسیار بالایی داشته باشد، اما به دلیل مدت کوتاه‌تر سفر، هزینه کل آن هم‌چنان کم‌تر از یک مسیر بسیار طولانی باشد.

در مقابل، مسیر آمریکا به چین حتی بدون بحران امنیتی نیز می‌تواند به دلیل زمان طولانی سفر، هزینه بالایی داشته باشد. بنابراین، نمی‌توان صرفاً با مقایسه کرایه روزانه دو نفتکش درباره گران‌ترین مسیر حمل نفت قضاوت کرد.

چرا پایانه‌های صادراتی آمریکا هزینه را افزایش می‌دهند؟

یکی دیگر از عوامل مؤثر بر هزینه حمل نفت آمریکا، محدودیت برخی پایانه‌های صادراتی برای پذیرش نفتکش‌های غول‌پیکر با ظرفیت کامل است.

در برخی بنادر، عمق آب یا امکانات بارگیری اجازه نمی‌دهد نفتکش VLCC مستقیماً و به طور کامل بارگیری شود.

در این شرایط، ممکن است بخشی از نفت با کشتی‌های کوچک‌تر منتقل و سپس در منطقه‌ای مناسب به نفتکش بزرگ بارگیری شود؛ عملیاتی که به انتقال کشتی به کشتی یا STS معروف است. این فرآیند می‌تواند هزینه‌های اضافی حمل، زمان انتظار و عملیات بارگیری ایجاد کند. البته همه صادرات نفت آمریکا با چنین محدودیتی روبه‌رو نیست و امکانات پایانه‌های مختلف یکسان نیست.

وقتی کرایه حمل، جغرافیای تجارت نفت را تغییر می‌دهد

افزایش هزینه حمل می‌تواند مسیر تجارت جهانی نفت را تغییر دهد. اگر هزینه انتقال نفت آمریکا به آسیا بیش از حد افزایش یابد، خریداران آسیایی ممکن است خرید از صادرکنندگان نزدیک‌تر را ترجیح دهند.

در مقابل، نفت آمریکا می‌تواند برای پالایشگاه‌های نزدیک‌تر، از جمله برخی مقاصد حوزه اقیانوس اطلس، جذاب‌تر شود.

این تغییرات به تدریج بر مسیر حرکت نفتکش‌ها، میزان تقاضا برای کشتی و حتی اختلاف قیمت نفت خام در بازار‌های منطقه‌ای اثر می‌گذارد. به همین دلیل، کرایه نفتکش فقط یک هزینه جانبی در تجارت نفت نیست؛ بلکه یکی از عوامل تعیین‌کننده رقابت میان صادرکنندگان محسوب می‌شود.

گران‌ترین مسیر همیشه طولانی‌ترین مسیر نیست

مسیر خلیج آمریکا به چین به دلیل فاصله زیاد و زمان طولانی سفر، یکی از پرهزینه‌ترین مسیر‌های اصلی حمل نفت خام است. اما تعیین گران‌ترین مسیر جهان در هر روز، به مقایسه نرخ واقعی قراردادها، ظرفیت محموله، هزینه‌های سفر و شرایط بازار نیاز دارد.

در دوره‌های بحران، افزایش هزینه بیمه، محدودیت عبور از آبراه‌ها یا کمبود شدید نفتکش ممکن است مسیر‌های دیگری را در صدر قرار دهد.

واقعیت مهم این است که قیمت نفت در بندر صادراتی، تمام هزینه خرید آن نیست. گاهی چند هزار مایل فاصله بیش‌تر، میلیون‌ها دلار به بهای نهایی یک محموله اضافه می‌کند.

در بازار جهانی نفت، جغرافیا فقط تعیین نمی‌کند نفت از کجا تولید و به کجا صادر شود؛ بلکه مشخص می‌کند چه کسی برای رساندن آن به مشتری، هزینه بیش‌تری بپردازد.

منبع: میز نفت

مطالب مرتبط
عناوین برگزیده