به گزارش انرژی و نیرو، ساختار حاکم بر بازار جهانی نفت و گاز تحت تاثیر دو قطب کاملا متمایز قرار دارد. از یک سو یک تولیدکننده عظیم با مالکیت دولتی در خلیج فارس قرار دارد و در سمت دیگر مجموعهای از شرکتهای سهامی عام بزرگ مستقر در آمریکا.
طبق دادههای پایگاه CompaniesMarketCap در تاریخ ۵ مه ۲۰۲۶، مجموع ارزش بازار ۲۰ شرکت برتر نفت و گاز سهامی عام جهان از ۵.۱ تریلیون دلار فراتر رفته است. این رقم از کل تولید ناخالص داخلی (GDP) ژاپن بیشتر است و به خروجی اقتصادی آلمان نزدیک است. این تمرکز ارزش شرکتی، منعکسکننده نقش کلیدی منابع هیدروکربنی در بازارهای مالی و ساختار تجارت انرژی بینالمللی است.

در صدر این رتبهبندی، شرکت دولتی آرامکو عربستان سعودی با ارزش بازار ۱.۸ تریلیون دلار قرار دارد که به تنهایی بیش از یک سوم کل ارزش ۲۰ شرکت برتر جهان را به خود اختصاص داده است. ارزش آرامکو از مجموع ارزش پنج شرکت بعدی در این رتبهبندی یعنی اکسونموبیل، شورون، پتروچاینا، شل و توتالانرژیز (با مجموع ارزش ۱.۷ تریلیون دلار) فراتر رفته است.
در همین حال، ایالات متحده با حضور سه شرکت در میان ۱۰ شرکت برتر جهان و ارزش مجموع ۱.۲ تریلیون دلار، حضور پررنگی دارد. اکسونموبیل با ارزش ۶۳۷ میلیارد دلار و شورون با ۳۸۰ میلیارد دلار پیشتاز این بخش هستند. این در حالی است که کونوکو فیلیپس با ارزش بازار ۱۵۲ میلیارد دلار در رتبه هشتم جهان قرار گرفته است. سایر جایگاههای جمع ۱۰ شرکت برتر شامل دو شرکت دولتی چین (پتروچاینا و سینوک)، سه غول اروپایی (شل، توتالانرژیز و بیپی) و شرکت پتروبراس برزیل است.
آمریکای شمالی گستردهترین حضور را در این فهرست به ثبت رسانده است. این منطقه با مجموع ۱۰ شرکت شامل هشت شرکت آمریکایی و دو شرکت کانادایی، ارزشی معادل ۱.۹ تریلیون دلار را نمایندگی میکند. تسلط عددی ایالات متحده نشاندهنده مقیاس بازارهای سرمایه و وسعت زیرساختهای انرژی در آمریکای شمالی است.
در اروپای غربی، غولهایی نظیر شل، توتالانرژیز، بیپی، اکوینور و انی حضور دارند. با این حال ارزش تجمیعی ۷۶۰.۸ میلیارد دلاری آنها هنوز به کمتر از نصف ارزش انفرادی سعودی آرامکو میرسد. در آسیای شرقی نیز تمام سهم منطقه در اختیار سه شرکت دولتی بزرگ چین قرار دارد. این سه شرکت پتروچاینا، سینوک و سینوپک با ارزش مجموع ۵۴۱.۶ میلیارد دلار هستند.
ارزشگذاری سهام شرکتهای این حوزه توسط دو عامل اساسی تعیین میشود. یکی از آنها مخاطرات بخش عرضه و دیگری افزایش مستمر تقاضای جهانی انرژی است. از منظر عرضه، تنگه هرمز همچنان حیاتیترین گلوگاه نفتی جهان به شمار میآید. روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت از این آبراهه عبور میکند. این مقدار معادل نزدیک به ۲۰ درصد از کل تجارت جهانی مایعات نفتی است. بروز تهدید در این مسیر میتواند قیمتهای جهانی نفت خام را به سرعت افزایش داده و انتظارات سودآوری شرکتهای انرژی را بالا ببرد.
از منظر تقاضا نیز رشد چشمگیر مصرف برق ناشی از گسترش مراکز داده هوش مصنوعی، فرایندهای برقیسازی و توسعه صنعتی، اهمیت راهبردی تولیدکنندگان انرژی پایدار و مطمئن را در سراسر جهان دوچندان کرده است.
منبع: تجارتنیوز