لاستیک مجدد گران شد/ کمبود لاستیک و افزایش هزینه حمل در مهر ۱۴۰۵

انرژی و نیرو - بازار لاستیک در مهر ۱۴۰۵ تحت تأثیر چند عامل هم‌زمان قرار گرفته است. کمبود مواد اولیه، افزایش هزینه حمل‌ونقل و قطعی برق کارخانه‌ها، تأمین و عرضه تایر را دشوار کرده‌اند. به گفته مسوولان صنفی و تولیدکنندگان، ادامه این وضعیت می‌تواند به افزایش قیمت لاستیک منجر شود.

به گزارش انرژی و نیرو، در چنین شرایطی، تأمین برخی انواع تایر نیز با محدودیت رو به‌ رو شده است. مسئولان صنفی و نمایندگان تولیدکنندگان معتقدند مشکلات بازار فقط به افزایش قیمت مربوط نمی‌شود. اختلال در زنجیره تأمین مواد اولیه و حمل‌ونقل نیز نقش مهمی در شرایط فعلی دارد.

کاهش موجودی و افت تولید لاستیک

«رضا عباس‌آبادی‌دانشور» رئیس کمیسیون تخصصی لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران، تأمین مواد اولیه را یکی از عوامل اصلی شرایط اخیر بازار لاستیک می‌داند. کارخانه‌ها برای حفظ روند تولید به مواد اولیه کافی نیاز دارند. با این حال، محدودیت در ورود مواد از مسیر‌های دریایی موجودی آنها را کاهش داده است.

در واکنش به این شرایط، بخشی از تولیدکنندگان به مسیر‌های ریلی و زمینی روی آورده‌اند. این مسیر‌ها هزینه بیشتری نسبت به حمل دریایی دارند. هم‌زمان، تولید کارخانه‌ها نیز کاهش یافته است. تعداد لاستیک‌های موجود در سبد عرضه نیز از بیش از ۳۰۰ حلقه به حدود ۸۰ حلقه رسیده است.

عباس‌آبادی‌دانشور درباره تایر خودرو‌های سبک می‌گوید سایز‌های ۱۳ و ۱۴ با کمبود مواجه نیستند. با این حال، محدودیت در سایز ۱۵ تا حدی احساس می‌شود. به گفته او، افزایش تولید کارخانه‌ها، بسته‌بندی مناسب و عرضه منظم محصولات می‌تواند این کمبود را برطرف کند.

شرایط تأمین لاستیک خودرو‌های سنگین با بازار تایر‌های سبک تفاوت دارد. بخش قابل توجهی از نیاز این بازار از واردات تأمین می‌شد. تولید داخلی به‌ تنهایی پاسخ‌گوی تقاضای مصرف‌کنندگان نبود. به همین دلیل، اکنون کمبود تایر در این بخش بیشتر احساس می‌شود.

رئیس کمیسیون تخصصی لاستیک و روغن خودرو اتاق اصناف ایران ابراز امیدواری کرده است که با فراهم شدن تسهیلات لازم، تایر‌های TBR در سریع‌ترین زمان ممکن به کامیون داران و مالکان خودرو‌های سنگین برسد.

رشد هزینه حمل مواد اولیه لاستیک

افزایش هزینه حمل‌ونقل یکی دیگر از عواملی است که فشار زیادی بر بازار لاستیک وارد کرده است. عباس‌آبادی‌دانشور تأکید دارد که افزایش قیمت تایر را نمی‌توان فقط به گران‌فروشی نسبت داد. انتقال حمل بار از مسیر‌های دریایی به مسیر‌های زمینی و ریلی، هزینه تأمین را در برخی موارد تا ۸ برابر افزایش داده است.

قطعی برق کارخانه‌ها و افزایش قیمت جهانی محصولات نیز از عوامل دیگری هستند که به گفته او بر تولید و قیمت لاستیک اثر گذاشته‌اند.

«جمال میرزایی» رئیس انجمن صنعت تایر ایران، درباره افزایش هزینه واردات توضیح داده است. به گفته او، کرایه حمل هر کانتینر از چین که پیش‌تر حدود ۱۲۵۰ دلار بود، اکنون به ۲۲ تا ۲۵ هزار دلار رسیده است. مدت زمان ارسال بار نیز به حدود سه ماه افزایش پیدا کرده است.

حمل ریلی با هزینه‌ای حدود ۱۸ هزار دلار انجام می‌شود. با این حال، تأخیر‌های زیاد باعث شده این روش عملاً کارایی مناسبی نداشته باشد. واردات زمینی از ترکیه نیز با کرایه‌ای نزدیک به ۸۰۰۰ دلار انجام می‌شود. این مبلغ فقط تا مرز محاسبه شده و هزینه‌های بعدی را شامل نمی‌شود.

در کنار افزایش هزینه حمل، قیمت کائوچوی مصنوعی نیز افزایش یافته است. این ماده یکی از مواد اولیه اصلی تولید تایر محسوب می‌شود. قیمت کائوچوی مصنوعی از ابتدای سال جاری به‌ طور میانگین دو تا سه برابر شده است.

هشدار درباره ادامه مشکلات تولید لاستیک

میرزایی وضعیت فعلی تولید و بازار لاستیک را نامناسب توصیف کرده است. او افزایش هزینه‌های حمل، نوسانات ارزی و قیمت‌گذاری دستوری را از عوامل افزایش هزینه تمام‌شده تولید می‌داند.

به گفته رئیس انجمن صنعت تایر ایران، اصلاح قیمت‌ها برای ادامه فعالیت صنعت ضروری است. این اقدام می‌تواند به حفظ اشتغال و تأمین حداقل حاشیه سود قانونی کمک کند. او هشدار داده است که ادامه این شرایط، شرکت‌ها را با زیان انباشته مواجه می‌کند و احتمال توقف تولید را افزایش می‌دهد.

رئیس انجمن صنعت تایر ایران از وزارت صمت و وزارت امور خارجه خواسته است از ظرفیت دیپلماسی اقتصادی استفاده کنند. او ایجاد سازوکار‌های مستقیم‌تر با کشور‌های همسایه مانند ترکیه و پاکستان را نیز پیشنهاد داده است.

هدف از این پیشنهاد، حذف واسطه‌ها، کاهش هزینه‌های توقف و بارگیری و تسهیل فرآیند ترانزیت است. اجرای چنین سازوکار‌هایی می‌تواند ریسک و هزینه تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنعت تایر را کاهش دهد.

جمع‌بندی

بازار لاستیک در مهر ۱۴۰۵ با مجموعه‌ای از مشکلات در بخش تولید و تأمین ر وبه‌ رو است. محدودیت ورود مواد اولیه از مسیر دریایی، افزایش شدید هزینه حمل زمینی و ریلی و قطعی برق کارخانه‌ها از عوامل مهم این شرایط هستند. رشد قیمت کائوچوی مصنوعی، نوسانات ارزی و قیمت‌گذاری دستوری نیز بر بازار اثر گذاشته‌اند.

در بخش خودرو‌های سبک، کمبود بیشتر در سایز ۱۵ احساس می‌شود. بازار لاستیک خودرو‌های سنگین نیز با محدودیت بیشتری روبه‌رو است. فعالان صنعت تایر، اصلاح قیمت‌ها و ایجاد مسیر‌های مستقیم‌تر برای تأمین مواد اولیه را از راهکار‌های مطرح‌شده برای کاهش فشار بر تولید می‌دانند.

منبع: دیزلیران